Skróty w odprawach celnych są standardowym elementem komunikacji w międzynarodowym obrocie towarowym. Występują w dokumentach celnych, systemach informatycznych, umowach handlowych oraz w korespondencji operacyjnej. Ich prawidłowe rozumienie jest konieczne do poprawnego przygotowania zgłoszeń celnych, interpretacji przepisów oraz zarządzania procesami logistycznymi i podatkowymi.
Skróty związane z systemami celnymi i IT
Systemy obsługi importu, eksportu i tranzytu
-
AES (Automated Export System) – system obsługi zgłoszeń wywozowych (eksportowych) w Unii Europejskiej; aktualnie obowiązuje AES/ECS2 PLUS
-
AIS (Automated Import System) – system obsługi zgłoszeń przywozowych (importowych); aktualnie obowiązuje AIS/IMPORT PLUS
-
ECS (Export Control System) – system kontroli eksportu; aktualnie obowiązuje AES/ECS2 PLUS
-
ICS (Import Control System) – system kontroli importu (analiza ryzyka przed przywozem); aktualnie obowiązuje ICS2 (Import Control System 2), czyli nowa wersja ICS, rozszerzona o dane bezpieczeństwa
-
NCTS (New Computerised Transit System) – system obsługi procedury tranzytu; aktualnie obowiązuje NCTS2 PLUS
-
EMCS (Excise Movement and Control System) – system monitorowania wyrobów akcyzowych
-
TRACES (Trade Control and Expert System) – system nadzoru nad towarami sanitarnymi i weterynaryjnymi
Systemy wspierające procesy operacyjne
-
DDS (Data Distribution Service) – system dystrybucji danych celnych
-
DMS (Document Management System) – system zarządzania dokumentami
-
ERP (Enterprise Resource Planning) – system zarządzania zasobami przedsiębiorstwa
-
TMS (Transport Management System) – system zarządzania transportem
-
PCS (Port Community System) – platforma komunikacji w portach
Skróty związane z dokumentami i numerami referencyjnymi
Dokumenty transportowe i handlowe
-
AWB (Air Waybill) – lotniczy list przewozowy
-
BL / B/L (Bill of Lading) – morski list przewozowy (konosament)
-
PL (Packing List) – lista pakowa
-
CO (Certificate of Origin) – świadectwo pochodzenia towaru
Dokumenty celne i zgłoszeniowe
-
SAD (Single Administrative Document) – jednolity dokument administracyjny
-
MRN (Movement Reference Number) – numer referencyjny zgłoszenia
Identyfikacja podmiotów i potwierdzenia
-
EORI (Economic Operators Registration and Identification) – numer identyfikacyjny przedsiębiorcy w UE na potrzeby importu i eksportu towarów z i do krajów trzecich (spoza UE)
-
NIP (Numer Identyfikacji Podatkowej) – numer podatkowy w Polsce
-
UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru) – potwierdzenie złożenia dokumentu elektronicznego
Skróty związane z procedurami i regulacjami celnymi
Kody i przepisy
-
CPC (Customs Procedure Code) – kod procedury celnej
-
CCT (Common Customs Tariff) – Wspólna Taryfa Celna
-
CN (Combined Nomenclature) – Nomenklatura scalona towarów
-
HS (Harmonized System) – zharmonizowany system klasyfikacji towarów
-
TARIC (Zintegrowana Taryfa Wspólnot Europejskich) – zintegrowana taryfa UE
Podstawy prawne
-
CST (Common Transit Convention) – konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej znana również pod skrótem WPT
-
UKC / UCC (Unijny Kodeks Celny / Union Customs Code) – podstawowy akt prawa celnego UE
-
KKS (Kodeks karny skarbowy) – przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej skarbowej
Procedury specjalne
-
IPR (Inward Processing Relief) – procedura uszlachetniania czynnego
-
OPR (Outward Processing Relief) – procedura uszlachetniania biernego
-
T1 – tranzyt zewnętrzny (towary spoza UE)
-
T2 – tranzyt wewnętrzny (towary unijne)
Skróty związane z handlem międzynarodowym
Incoterms 2020
INCOTERMS (International Commercial Terms) – zestaw reguł określających warunki dostawy
Reguły Incoterms 2020 dla różnych środków transportu:
-
EXW (Ex Works) – odbiór towaru u sprzedawcy
-
FCA (Free Carrier) – dostawa do przewoźnika
-
CPT (Carriage Paid To) – transport opłacony do
-
CIP (Carriage and Insurance Paid To) – transport i ubezpieczenie opłacone do
-
DAP (Delivered At Place) – dostawa do miejsca
-
DPU (Delivered at Place Unloaded) – dostawa do miejsca wyładunku
-
DDP (Delivered Duty Paid) – dostawa z opłaconym cłem
Reguły Incoterms 2020 dla transportu morskiego:
-
FAS (Free Alongside Ship) – dostawa wzdłuż burty statku
-
FOB (Free On Board) – dostawa na statek
-
CFR (Cost and Freight) – koszt i fracht
-
CIF (Cost, Insurance and Freight) – koszt, ubezpieczenie i fracht
Skróty dotyczące organizacji i umów międzynarodowych
-
WCO (World Customs Organization) – Światowa Organizacja Celna
-
WTO (World Trade Organization) – Światowa Organizacja Handlu
-
EFTA (European Free Trade Association) – Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu
-
FTA (Free Trade Agreement) – umowa o wolnym handlu
Skróty dotyczące preferencji
-
REX (Registered Exporter System) – system zarejestrowanych eksporterów
-
GSP (Generalised Scheme of Preferences) – system preferencji taryfowych
Skróty związane z logistyką i transportem
-
FCL (Full Container Load) – pełny kontener
-
LCL (Less than Container Load) – ładunek drobnicowy
Skróty podatkowe i statystyczne
-
VAT (Value Added Tax) – podatek od wartości dodanej
-
WDT (Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towarów) – dostawa towarów w UE
-
IM (Import) – przywóz towarów
Skróty dotyczące instytucji i platform w Polsce
-
KAS (Krajowa Administracja Skarbowa) – organ administracji celno-skarbowej
-
PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych) – platforma do obsługi zgłoszeń celnych
Skróty dotyczące standardów, bezpieczeństwa i kontroli
-
CE (Conformité Européenne) – oznakowanie zgodności produktu z normami UE
-
SPS (Sanitary and Phytosanitary Standards) – standardy sanitarne i fitosanitarne
-
AEO (Authorized Economic Operator) – status upoważnionego przedsiębiorcy
Podsumowanie
Skróty w odprawach celnych pełnią funkcję standardu komunikacyjnego w międzynarodowym obrocie towarowym i procesach celnych. Obejmują systemy informatyczne, dokumenty, procedury, przepisy oraz warunki dostawy. Ich poprawne stosowanie umożliwia:
-
jednoznaczną interpretację danych,
-
prawidłowe przygotowanie zgłoszeń celnych,
-
zgodność z przepisami prawa celnego,
-
sprawną komunikację między uczestnikami łańcucha dostaw .
Znajomość skrótów jest elementem podstawowym w pracy operacyjnej związanej z importem, eksportem i tranzytem towarów.